1. Nên dùng rễ đinh lăng và rượu như thế nào?

Cách chọn rễ đinh lăng: Cây đinh lăng có tên khoa học Polyscias fruticosa, thuộc họ nhân sâm. Trong y học cổ truyền, rễ đinh lăng là bộ phận quan trọng được dùng làm vị thuốc bồi bổ. \

Để đảm bảo an toàn khi ngâm rượu, khâu chọn dược liệu cần tuân thủ các tiêu chí sau:

Đúng chủng loại và độ tuổi: Dùng rễ của cây đinh lăng lá nhỏ, loại lá có nếp xoắn, vì đây là loài chứa hàm lượng hoạt chất sinh học cao; nên ưu tiên chọn rễ của những cây đinh lăng đã trồng từ 5 năm trở lên. Rễ cây lâu năm có phần lõi chắc, giàu hàm lượng saponin và các acid amin cần thiết.

Nguồn gốc sạch và an toàn: Dược liệu phải được trồng và thu hái tại các vùng sạch, không nhiễm hóa chất bảo vệ thực vật, phân bón hóa học hay kim loại nặng.

Chất lượng dược liệu: Rễ đinh lăng thu hái về phải còn nguyên trạng, vỏ ngoài có màu vàng xám hoặc xám nâu, không bị mốc, mọt, không có mùi lạ hay dấu hiệu bị thối rữa.

Cách chọn rượu để ngâm: Rượu ngâm đóng vai trò là dung môi chiết xuất các hoạt chất từ rễ đinh lăng, quyết định trực tiếp đến chất lượng sản phẩm và độ an toàn cho người uống:

Nồng độ cồn phù hợp: Nên chọn rượu trắng chưng cất truyền thống có nồng độ ethanol khoảng 40 – 45 độ. Nồng độ cồn này đủ để triệt xuất các hợp chất trong rễ đinh lăng mà không làm biến tính quá nhanh các thành phần dinh dưỡng.

Nguồn gốc rõ ràng: Chỉ sử dụng rượu chưng cất từ gạo hoặc ngũ cốc có nguồn gốc xuất xứ minh bạch, đã qua lọc bỏ bớt các tạp chất như aldehyde hay methanol. Tuyệt đối không dùng rượu trôi nổi, rượu tự pha chế từ cồn công nghiệp vì có thể gây ngộ độc cấp tính hoặc tổn thương gan thận nghiêm trọng.

2. Cách ngâm rượu với rễ đinh lăng

Chuẩn bị: Sau khi đào rễ đinh lăng cần rửa sạch hoàn toàn đất cát từ các ngách nhỏ; bỏ các phần hư hỏng; có thể sử dụng rễ tươi ngâm cả củ, nhưng theo kinh nghiệm dân gian, nên thái lát mỏng rồi phơi hoặc sấy khô trước khi ngâm rượu.

Dược liệu khô giúp giảm lượng nước tự nhiên, tránh làm loãng rượu và hạn chế nguy cơ bị nổi váng, úng mốc trong quá trình ngâm. Nếu dược liệu đã phơi khô sạch, không nên rửa lại bằng nước. Trường hợp cần tráng rửa lại, cần dùng chính loại rượu dùng để ngâm để tráng rửa, sau đó để thật ráo nước mới tiến hành ngâm.

Bình ngâm bằng thủy tinh hoặc gốm sứ có nắp đậy kín, rửa sạch, để khô hoàn toàn. Không dùng bình nhựa để ngâm rượu vì cồn có thể hòa tan các chất độc hại từ nhựa ra rượu.

Tỷ lệ ngâm: Tỷ lệ thường được sử dụng là 1 phần rễ đinh lăng khô ngâm với 5 – 8 phần rượu. Ví dụ, 500g rễ đinh lăng khô ngâm cùng 2,5 – 4 lít rượu trắng. Nếu dùng rễ tươi, tỷ lệ thường là 1 kg rễ tươi ngâm với 4 – 5 lít rượu.

Cách thực hiện: Xếp rễ đinh lăng vào bình thủy tinh sạch và khô. Rót rượu trắng từ từ vào bình sao cho rượu ngập hoàn toàn phần rễ. Đậy kín nắp bình, bảo quản ở nơi khô ráo, thoáng mát, tránh ánh nắng mặt trời chiếu trực tiếp và tránh nơi có nhiệt độ quá cao. Thời gian ngâm từ 3 – 6 tháng trở lên mới bắt đầu sử dụng. Rượu ngâm đạt chuẩn sẽ có màu vàng ngà hoặc vàng nâu, mùi thơm đặc trưng của đinh lăng và vị hơi đắng ngọt.

Trong quá trình ngâm, nếu thấy bình rượu bị đục, nổi váng, xuất hiện mốc hoặc có mùi chua lạ thì phải bỏ ngay, không được tiếp tục sử dụng.

3. Hướng dẫn sử dụng rượu rễ đinh lăng an toàn

Theo y học cổ truyền, rễ đinh lăng có vị ngọt, hơi đắng, tính mát, có tác dụng thông huyết mạch, bồi bổ khí huyết, hỗ trợ giảm mệt mỏi và cải thiện ăn uống cho người suy nhược.

Người tiêu dùng cần hiểu rõ, rượu đinh lăng chỉ mang tính chất hỗ trợ bồi bổ theo kinh nghiệm dân gian, hoàn toàn không phải là thuốc chữa bệnh và không thể thay thế các phương pháp điều trị y khoa. Dù ngâm với dược liệu quý, dung môi chính vẫn là cồn ethanol.

Do đó, việc sử dụng cần hết sức cẩn trọng và có liều lượng rõ ràng:

– Liều lượng khuyến cáo: Mỗi ngày chỉ nên dùng từ 1 – 2 chén nhỏ, tương đương khoảng 15 – 30 ml, uống trong hoặc ngay sau bữa ăn chính.

– Không lạm dụng: Không xem rượu đinh lăng là đồ uống trong các cuộc vui. Hàm lượng saponin cao trong rễ đinh lăng nếu tiêu thụ quá nhiều có thể gây cảm giác nôn nao, chóng mặt, mệt mỏi hoặc tiêu chảy.

– Không sử dụng khi làm việc: Tuyệt đối không uống rượu đinh lăng trước hoặc trong khi điều khiển phương tiện giao thông, vận hành máy móc hay thực hiện các công việc đòi hỏi sự tập trung cao.

Những ai không nên dùng rượu đinh lăng?

• Trẻ em, phụ nữ mang thai và phụ nữ đang cho con bú.
• Người mắc các bệnh lý về gan như viêm gan, xơ gan, men gan cao, người bị viêm loét dạ dày hành tá tràng.
• Người đang điều trị các bệnh mạn tính như tăng huyết áp, bệnh tim mạch, đái tháo đường hoặc người đang sử dụng các loại thuốc tây y có khả năng tương tác với cồn.
• Người cao tuổi có thể trạng yếu nên tham khảo ý kiến bác sĩ chuyên khoa trước khi muốn dùng thử.