ĐỐN TỈNH (Chợt tỉnh)
Tuệ Trung Thượng Sĩ

*
Đoán tri không, hữu bất tương sa (sai)
Snh tử nguyên tòng nhất phái ba.
Tạc dạ nguyệt minh, kim dạ nguyệt,
Tân niên hoa phát, cố niên hoa .
Tam sinh thúc hốt chân phong chúc,
Cửu giới tuần hoàn thị nghĩ ma.
Hoặc vấn như hà vi cứu cánh,
Ma-ha bát-nhã tát-bà-ha

***
Có, không chỉ một mà thôi,
Tử, sinh đợt sóng chuyển nhồi tạo ra.
Trăng nay, trăng cũng đêm qua,
Hoa cười năm mới cũng hoa năm rồi.
Ba sinh, đuốc trước gió mồi,
Tuần hoàn chín cõi, kiến ngồi cối xay.
Tới nơi cứu cánh sao đây ?
Siêu nhiên tuệ giác, vẹn đầy “Sa ha”

(Thích Tâm Châu dịch )
——-
Chú thích (Thích Tâm Châu)

Đại ý:
Bài thơ này Thượng Sĩ khuyên chúng ta cần phải tỉnh thức mau chóng về sự đối đãi ở đời để đi đến chỗ nhất như.
Trong chân thể, có không chỉ là một.
Sinh tử do làn sóng vọng động của vọng tâm sinh khởi, hết sóng thì nước yên.
Trăng tối qua, trăng tối nay, ánh sáng của nó cũng chỉ là một.
Hoa năm cũ , hoa năm mới đều là một thể chất của hoa.
Thời gian của quá khứ, hiện tại, vị lai như cầm ngọn đuốc trước gió lùa.
Chín cõi của chúng sinh còn bị luân hồi sinh tử, như kiến trên miệng cối xay.
Muốn đạt tới giác-ngộ cứu-cánh, cần phải thành-tựu trí-tuệ siêu-việt.

KIẾN GIẢI (Thấy biết)
Tuệ Trung Thượng Sĩ

*
Kiến-giải trình kiến-giải,
Tự niết mục tác quái.
Niết mục tác quái liễu,
Minh minh thường tại.
—-
Nơi mình, kiến-giải trình ra,
Đưa tay chà mắt đốm hoa hiện bày.
Lạ lùng, chà mắt, buông tay,
Tính chân tự-tại rạng ngời thường như.

Thơ » Việt Nam » Lý

Bản Tịnh thiền sư 本並禪師 (1100-1176) đời thứ 9, dòng Vô Ngôn Thông, họ Kiều 喬, người Phù Diễn, làng Vĩnh Khang. Thuở nhỏ rất ham học, hiểu thấu lẽ sống thác của đạo Phật và thông hết thuyết nhân nghĩa của đạo Nho. Sau theo học Mãn Giác thiền sư. Trong năm thứ hai hiệu Đại Định, ông vào tu ở am Bình Dương, núi Chí Linh. Sau một thời gian, ông làm trụ trì ở chùa Kiến An. Đầu năm Trinh Nguyên đời Lý thì mất, thọ 77 tuổi.

發大願