Ngã ba Đồng Lộc nằm trên đường Trường Sơn, thuộc địa phận Đồng Lộc, Can Lộc, Hà Tĩnh. Ngã ba Đồng Lộc có tổng diện tích 50ha nằm gọn trong một thung lũng hình tam giác, hai bên đồi núi trọc, giữa là con đường độc đạo, mặt đường giống như một lòng máng, bom địch thả xuống bên nào đất đá cũng lǎn xuống đường làm cản trở giao thông.

Tất cả mọi con đường từ Bắc vào Nam đều phải vượt qua ngã ba Đồng Lộc. Ngã ba Đồng Lộc được coi như cổ họng, vượt qua được sẽ phân tán toả ra nhiều tuyến đường khác nhau đi vào nam. Ngã ba Đồng Lộc là trọng điểm có tầm quan trọng chiến lược nên trong chiến tranh phá hoại kẻ địch âm mưu ném bom huỷ diệt nhằm chặn đứt sự chi viện sức người, sức của, vũ khí, súng đạn, lương thực… của hậu phương lớn miền Bắc xã hội chủ nghĩa đối với tiền tuyến lớn miền Nam. Chỉ tính riêng 240 ngày đêm từ tháng 3 đến tháng 10/1968 không quân địch đã trút xuống đây 48.600 quả bom các loại.

10 cô gái Ngã ba Đồng Lộc là 10 nữ thanh niên xung phong thuộc Tiểu đội 4, Đại đội 552, Tổng đội 55 Hà Tĩnh. Các chị đã anh dũng hy sinh vào lúc 16 giờ 30 phút ngày 24 tháng 7 năm 1968 trong một trận bom ác liệt khi đang làm nhiệm vụ san lấp hố bom, mở đường chiến lược Bắc – Nam. Sự hy sinh của 10 cô gái ở độ tuổi mười tám, đôi mươi đã trở thành một biểu tượng bất tử cho tinh thần yêu nước và chủ nghĩa anh hùng cách mạng của phụ nữ Việt Nam.

• • Võ Thị Tần (Sinh năm 1944 — 24 tuổi, quê Can Lộc) – Tiểu đội trưởng
  • Hồ Thị Cúc (Sinh năm 1944 — 24 tuổi, quê Hương Sơn) – Tiểu đội phó
  • Nguyễn Thị Nhỏ (Sinh năm 1944 — 24 tuổi, quê Đức Thọ)
  • Dương Thị Xuân (Sinh năm 1947 — 21 tuổi, quê Đức Thọ)
  • Võ Thị Hợi (Sinh năm 1947 — 20 tuổi, quê Can Lộc)
  • Nguyễn Thị Xuân (Sinh năm 1948 — 20 tuổi, quê Can Lộc)
  • Hà Thị Xanh (Sinh năm 1949 — 19 tuổi, quê Đức Thọ)
  • Trần Thị Hường (Sinh năm 1949 — 19 tuổi, quê TX. Hà Tĩnh)
  • Trần Thị Rạng (Sinh năm 1950 — 18 tuổi, quê Đức Thọ)
  • Võ Thị Hà (Sinh năm 1951 — 17 tuổi, quê Đức Thọ) – Chiến sĩ trẻ nhất tiểu đội

st

Ngày 24/7/1968, 10 nữ thanh niên xung phong hy sinh ở Ngã ba Đồng Lộc (Hà Tĩnh). Ngã ba Đồng Lộc nằm trên Đường Hồ Chí Minh, là giao điểm của Quốc lộ 15A và Tỉnh lộ 2. Trong kháng chiến chống Mỹ, nơi đây là mạch máu giao thông để hậu phương chi viện sức người, sức của cho miền Nam.

Những năm 1964-1972, Ngã ba Đồng Lộc bị đánh phá liên tục và năm 1968 là ác liệt nhất. Từ tháng 4 đến tháng 10-1968, vùng đất này phải hứng chịu gần 50.000 quả bom các loại, bình quân mỗi mét vuông đất gánh trên 3 quả bom. Mặt đất bị biến dạng, đất đá bị cày đi xới lại.

Trưa 24/7/1968, 10 nữ thanh niên xung phong thuộc Tiểu đội 4, Đại đội 552, Tổng đội 55, ra đường làm nhiệm vụ. Đến 16 giờ, trận bom thứ 15 trong ngày dội xuống Đồng Lộc, một quả nổ gần căn hầm chữ A, nơi 10 chị tránh bom. Hầm sập, tất cả 10 chị hy sinh. Người trẻ nhất mới 17 tuổi, ba chị lớn nhất cùng 24 tuổi. Hiện phần mộ của 10 cô gái thanh niên xung phong nằm trong quần thể Khu di tích quốc gia đặc biệt ngã ba Đồng Lộc.

58 năm đã đi qua, nhưng hình ảnh các nữ thanh niên xung phong anh dũng vẫn mãi mãi trong tâm trí người Việt Nam như trang sử sáng chói của dân tộc về tinh thần bất khuất kiên cường, thà hy sinh để bảo vệ từng tấc đất của cha ông.

 Không chỉ là bộ sách gối đầu giường của nhiều lão tướng thời xưa nhằm thấu hiểu nghệ thuật chiến trường, ta còn có thể áp dụng Binh pháp Tôn Tử vào cuộc sống.
Hẳn chúng ta không còn xa lạ với bộ binh pháp mà Tôn Tử để lại đã đặt nền móng cho binh học truyền thống. Thế nhưng các triết lý, bài học trong Binh pháp Tôn Tử không phải đơn thuần chỉ áp dụng trong chiến tranh, mà còn có thể đưa vào đời sống hiện đại cho nhiều lĩnh vực khác nhau. Tuy ngôn từ có thể thay đổi, nhưng tư tưởng hiện đại của Tôn Tử vẫn “hợp thời” cho tới tận ngày nay.

Jessica Hagy – một họa sĩ tranh minh họa đã mang lại tri thức uyên thâm cổ đại cho thế hệ mới qua cuốn sách của cô: “Hiện thực hóa binh pháp Tôn Tử”.

Chúng ta hãy cùng xem những bài học rút ra được cho các vấn đề hiện đại từ binh pháp trong bộ tranh minh họa dưới đây.

Chiến tranh là cách gọi ẩn dụ của sự mâu thuẫn – mâu thuẫn bên trong, mâu thuẫn bên ngoài, mâu thuẫn trong tư tưởng của ta hay mâu thuẫn với người khác. Và chúng ta đều có thể nhận được lời khuyên từ Binh pháp Tôn Tử.
——————————————————————————–

Bất kỳ một nhóm làm việc chuyên nghiệp nào đều cần được hình thành và lãnh đạo bởi một thủ lĩnh. Những nhóm hình thành dựa vào biến cố nào đó chỉ tồn tại trong phim siêu anh hùng mà thôi.
——————————————————————————–

Tôn Tử có lẽ là người đầu tiên sử dụng mô hình phân tích SWOT gồm Strengths (điểm mạnh) – Weaknesses (điểm yếu) – Opportunities (cơ hội) – Threats (thách thức) trước khi hành động. Ngôn từ có thể khác, nhưng ý tưởng là tương đồng.
——————————————————————————–

Bất kể nhận thức khác nhau về văn hóa, môi trường, thời cơ – những điều trên không chỉ ảnh hưởng tới vị trí hiện tại của ta trong chiến tranh, mà còn quyết định tình thế hiện tại của ta trong công việc. Vì vậy hãy chú ý.

——————————————————————————–

Lời khuyên cần phải “tính toán kỹ lưỡng, quyết định dứt khoát và phải bắt kịp xu hướng mới nhất” trở thành “tiên đề” trong suốt 2.500 năm.
——————————————————————————–

Tất cả những câu hỏi liên quan đều là câu hỏi hay. Hãy đi tìm lời giải cho mọi ẩn số X mà bạn tìm được. Việc này sẽ giúp tìm ra những cơ hội mới và lấp đầy điểm yếu trong công việc.
——————————————————————————–

Câu nói này của Tôn Tử là một cách để nói rằng “Nếu anh không chú ý, anh sẽ không thể làm việc được. Nếu vậy anh đừng tiếp tục công việc này nữa mà hãy rời đi ngay lập tức.
——————————————————————————–

Kẻ tồn tại là kẻ thích nghi được với môi trường xung quanh. Tôn Tử dường như đã biết trước quy luật chọn lọc tự nhiên của Darwin.
——————————————————————————–

“Dối trá” là một từ đen tối và đầy ý đe dọa, nhưng nó cũng có nghĩa là tạo ra sự bất ngờ. Quá minh bạch và thành thật sẽ dễ gặp phải nguy hiểm, đặc biệt là khi ở nơi có sự cạnh tranh và kém thân thiện.
——————————————————————————–

Luôn luôn biết mình đang đối đầu với điều gì, “biết địch biết ta trăm trận trăm thắng”. Mọi điểm yếu của ta đều có thể bị khai thác, vì vậy hãy cẩn thận.
——————————————————————————–

Nếu như bạn tính toán giống đối thủ của mình, cả hai sẽ có những chiến lược y hệt nhau. Vì thế hãy chuẩn bị trước công việc thật kỹ càng và tự mình nghiên cứu nó thật sâu theo một cách riêng, tạo ra điểm khác biệt trong chiến lược so với đối thủ.

st

Do tư duy trên chiến trường cũng có nhiều điểm tương đồng với tư duy trên thị trường nên giới kinh tế có thể nghiên cứu vận dụng mưu lược trong Binh pháp Tôn Tử vào hoạt động quản trị kinh doanh.

Với lối tư duy tổng hợp biện chứng, Binh pháp Tôn Tử (BPTT) đáp ứng nhu cầu tự thân của quá tŕnh phát triển kinh tế và của phương pháp quản lí kinh tế thời hiện đại. BPTT dài khoảng 8.000 chữ, gồm 13 thiên bàn về chiến lược, mưu lược chỉ huy tác chiến, hình thức tấn công và phòng thủ; về địa lí quân sự, trinh sát, giám điệp, cách dụ địch, hậu cần quân sự… Xét dưới góc độ vận dụng BPTT vào kinh doanh, xin nêu lên một số vấn đề sau:

Cũng như trên chiến trường, quyết sách là nhân tố quan trọng hàng đầu trên thị trường. Để có một quyết sách trong kinh doanh, nhà doanh nghiệp phải có sự phân tích chiến lược chuẩn xác, thấy rơ chỗ mạnh, chỗ yếu của mình, tính toán cái lợi, cái hại khi tiến hành hoạt động kinh doanh, nắm vững lực lượng giữa mình với các đối thủ cạnh tranh. BPTT đề ra Ngũ sự và Thất kế là những nhân tố cần phân tích trước khi đi tới một quyết sách trên thị trường mà giới kinh tế có thể tham khảo vận dụng.

Sự tương đồng giữa Quyết sách trên chiến trường và trên thị trường

Ngũ sự

Bao gồm:

1. “Đạo” chỉ mục đích cuộc chiến có hợp với chính nghĩa không.
   • Trong quản trị kinh doanh, Đạo có thể là những nguyên tắc như số lượng và chất lượng sản phẩm, quy luật giá trị, lợi nhuận.
2. “Thiên” chỉ thiên thời
   • Trong quản trị kinh doanh đó là cơ hội.
3. “Địa” chỉ Địa lợi
   • Trong quản trị kinh doanh đó là địa bàn sản xuất, vận chuyển, tiêu thụ sản phẩm
4. “Tướng” theo BPTT đó là người làm tướng phải có “Ngũ đức”: Trí, Tín, Nhân, Dũng, Nghiêm.
   • Đó cũng là những phẩm chất không thể thiếu của nhà lănh đạo doanh nghiệp.
5. “Pháp” chỉ hệ thống luật pháp, quy chế, kỉ luật.

Thất kế

Là 7 tiêu chuẩn mà BPTT cho rằng căn cứ vào đó có thể dự đoán sự thắng lợi trong chiến tranh.

1. Một là người lănh đạo chiến tranh có Đạo (sự sáng suốt) không?
2. Hai là tướng cầm quân có tài năng không?
3. Ba là cuộc chiến có hợp với Thiên thời địa lợi không?
4. Bốn là kỉ cương của quân đội có chặt chẽ không?
5. Năm là binh lực có đủ mạnh không?
6. Sáu là binh sĩ có được tập luyện tốt không?
7. Bảy là việc thưởng phạt có nghiêm minh không?

Đây cũng là những căn cứ để có thể dự đoán tiền đồ của một sự nghiệp kinh doanh. Điều quan trọng trong khi hạ quyết tâm một trận đánh, một cuộc chiến, theo BPTT phải “biết mình, biết người”; tức là căn cứ vào so sánh lực lượng trên chiến trường để có cách đánh phù hợp. Trong kinh doanh cũng vậy, có chấp nhận một cuộc hợp tác, cạnh tranh hay không? Hợp tác cạnh tranh theo phương thức nào đều phải tính đến so sánh lực lượng giữa doanh nghiệp mình với đối tác.

Chủ động ứng biến mau lẹ trong mọi tình huống

Trong chiến tranh, không những phải tạo lực mà còn phải tạo thế chủ động ứng biến mau lẹ theo diễn biến của chiến trường, vừa phải thận trọng, vừa phải táo bạo mới tránh được nguy cơ, tạo được thời cơ, giành được chiến thắng. BPTT đă từng viết rằng người chỉ huy tác chiến giỏi là người điều động được địch mà không để địch điều động ḿnh, làm cho địch không thể tấn công đúng chỗ mình mà mình có thể tấn công đúng chỗ địch, luôn luôn giành quyền chủ động trên chiến trường.

Trong quản trị kinh doanh hiện đại, vấn đề cốt lõi là nắm được quyền chủ động cạnh tranh trên thị trường. Trên cơ sở đó luôn tạo ra sản phẩm mới, thị trường mới, luôn trong tư thế tìm tòi phát hiện những kẽ hở trên thị trường đã bảo hòa để sản xuất mà đưa sản phẩm vào đó.

Theo BPTT, để giành lợi thế trên chiến trường, cần có 5 điều phải tránh:

1. Một là khi quân địch chiếm điểm cao thì không được tấn công.
2. Hai là khi quân địch dựa vào sườn điểm cao th́ không được tấn công trực diện.
3. Ba là khi quân địch giả vờ thua chạy th́ không được truy đuổi.
4. Bốn là khi nhuệ khí quân địch đang hăng th́ không được tấn công.
5. Năm là khi bao vây quân địch thì cần để tạo ra một khe hở, không dồn địch vào thế làm liều, khi cần thiết thì có thể để địch tháo chạy.

Năm điều này có thể vận dụng trong kinh doanh:

1. Không nên cạnh tranh chính diện với những doanh nghiệp có ưu thế hơn mình.
2. Không nên cạnh tranh lâu dài với những doanh nghiệp rơ ràng có tiềm năng lớn.
3. Khi chưa hiểu rơ đối thủ cạnh tranh thì không nên vội vàng manh động.
4. Đối với các đối tác cạnh tranh trong nước ở thế yếu thì không nên dồn ép họ đến chỗ phá sản.

Dụng binh phải thần tốc, kinh doanh phải nhanh tay

BPTT chủ trương dùng binh phải thần tốc mới thắng được địch. “Thần tốc” được biểu hiện qua 5 mặt chủ yếu sau:

1) Tạo thế

• Cái thế mà người thiện chiến tạo nên có thể ví như tảng đá từ đỉnh núi cao mà giáng xuống, không gì có thể cản nổi. Muốn khi tác chiến có thế đó thì trong thời bình phải dày công “tích thế”, “tạo thế”.
• Trong quản trị kinh doanh cũng vậy, phải tích luỹ sức mạnh để tạo ra uy thế của mình, do đó cạnh tranh trên thị trường sẽ mạnh hơn.

2) Đánh vào chỗ yếu của đối phương

• BPTT nhấn mạnh “phát hiện và tấn công vào chỗ yếu của đối phương thì đánh nhanh mới có hiệu quả”
• Trong kinh doanh chỗ yếu của đối phương là những nhu cầu của thị trường mà các đối tác khác chưa phát hiện ra hoặc chưa đáp ứng được. Nếu doanh nghiệp nhanh chóng tạo ra sn phẩm mới t́m ra thị trường mới trước khi đối tác cạnh tranh tạo ra, tìm ra thì sẽ thu lợi lớn.

3) Thúc quân sĩ tiến nhanh

• BPTT đă từng viết: “muốn quân sĩ lao nhanh vào tiêu diệt địch thì phải làm cho họ căm thù địch, muốn nhanh chóng cướp của cải của địch thì phải dùng tiền của thưởng cho quân sĩ”
• Trong kinh doanh cũng vậy phải kích thích tinh thần và vật chất thì công nhân viên chức mới hăng say làm việc, mọi kế hoạch của doanh nghiệp mới hoàn thành nhanh chóng.

4) Gặp nguy cơ phải tìm ra lối thoát

• Theo BPTT, khi lâm nguy tức là đứng trước nguy cơ thất bại nếu bình tĩnh sáng suốt thì có thể vượt qua nguy cơ, xoay chuyển tình thế biến bại thành thắng.
• Trong kinh doanh luôn đòi hỏi nhà doanh nghiệp khi gặp nguy cơ phải biết bình tĩnh sáng suốt, nhẫn nại để tìm ra cách xoay chuyển tình thế.

5) Ra tay phải nhanh chóng

• Trước trận đánh không được bộc lộ lực lượng, nhưng khi bắt đầu trận đánh thì phải ra tay thật nhanh. Tôn Tử đă dùng hình ảnh diễn tả chiến thuật này: “Trước trận đánh thì phải lặng lẽ như thục nữ, trận đánh bắt đầu thì phải ra tay nhanh như thỏ sổ cũi, làm cho địch không kịp trở tay”
• Trong kinh doanh bình thường cũng không được bộc lộ hết lực lượng, khi thời cơ đến phải tung lực lượng ra một cách nhanh chóng để dành phần thắng trong cuộc cạnh tranh./.

Binh pháp được coi là sách gối đầu giường, bí kíp quân sự không thể thiếu của rất nhiều vị vua chúa, các chuyên gia trong các lĩnh vực ứng dụng để nghiên cứu và đạt được nhiều thành tựu đáng kể.

1.Binh pháp là gì?

Theo như từ điển Tiếng Việt định nghĩa của từ Binh pháp chính là hệ thống kiến thức về vấn đề lí luận quân sự nói chung và phương pháp tác chiến nói riêng.

2. Những tựa binh pháp nổi tiếng

Binh pháp là nguồn tri thức dồi dào mà những nhà lãnh đạo xa xưa đã để lại với mong muốn giúp cho những thế sau đọc được và từ đó có được tri thức áp dụng vào thực tế, bớt được phần nào sai phạm mà họ đã từng gặp phải.

Binh pháp Tôn Tử

Nhắc đến binh pháp chắc hẳn ai cũng nghĩ ngay đến binh pháp Tôn Tử.

Tôn Tử có tên gọi là Tôn Vũ ở cuối thời xuân thu, nhờ cuốn binh thư của mình là được tôn làm “Tử” (Thầy).

Cuốn “Binh pháp Tôn Tử” như một lời giải thích và phân tích chi tiết về quân đội Trung Quốc, từ vũ khí và chiến lược. Tôn Tử cũng nhấn mạnh tầm quan trọng của các nhà hoạt động tình báo và gián điệp đối với nỗ lực chiến tranh.

Bởi vì Tôn Tử từ lâu đã được coi là một trong những nhà chiến thuật và phân tích quân sự giỏi nhất trong lịch sử, những lời dạy và chiến lược của ông đã hình thành nên nền tảng của huấn luyện quân sự tiên tiến trong nhiều thế kỷ. Chiến lược của ông được ví như cái nôi, nền tảng cho rất nhiều những trận chiến nổi danh sau này.

Thập nhị binh thư

Bộ “Thập nhị binh thư” gồm 9 bộ binh pháp của Trung Hoa và 3 bộ binh pháp của Việt Nam bao gồm Lục thao, Tam lược của Thái Công Khương Tử Nha, binh pháp Tư Mã của Tư Mã Điền Nhương Tư, binh pháp Tôn Tử của Tôn Vũ Tử, binh pháp Ngô Tử của Ngô Khởi, Uất Liễu tử của Uất Liễu, Tố thư của Hoàng Thạch Công, Binh pháp Khổng Minh của Vũ Hầu Gia Cát Lượng, Đường Thái Tông – Lý Vệ Công vấn đối của Vệ Công Lý Tĩnh, Binh thư yếu lược của Hưng Đạo Vương Trần Quốc Tuấn, Binh thư yếu lược (tu chỉnh) và Hổ trướng khu cơ của Lộc Khê Hầu Đào Duy Từ.

“Thập nhị binh thư” chính là cuốn sách tổng hợp các loại binh pháp để mọi người cùng nghiên cứu và so sánh, từ đó, chiêm nghiệm được những bài học đáng giá.

Hàn Phi Tử

Cuốn Hàn Phi Tử được xem là “cuốn sách giáo khoa dạy làm vua” độc đáo, mang đậm dấu ấn của chế độ phong kiến Phương Đông. Qua tác phẩm, tác giả đã chính thức khai sinh học thuyết Pháp trị, đề cao pháp luật với tư cách là công cụ quan trọng, hữu hiệu nhất trong việc bình ổn xã hội.

Trong quyển Tôn Tử Binh Pháp ông Dương Hồ có nói: “Đời Hoàng Đế thì có Lý – Pháp, đời nhà Châu thì có Tư mã Pháp, có ông Khương Thái Công làm ra Lục Thao. Trong Bắc Đường Thư Sao cũng chỉ dẫn về Tôn Tử Binh Pháp có luận rằng: Không có văn hóa thì không thể bình được Thiên-hạ, người dùng binh giỏi phải xem Tam Lược.”

Tam Lược

Thượng Lược thì lấy Trí mà chinh phạt

Trung lược thì lấy Nghĩa mà chinh phạt

Hạ lược thì lấy Thế mà chinh phạt.

“Tam lược” là những ghi chép ngắn gọn về thuật làm chiến tướng.

Binh thư yếu lược

Sau một loạt các binh pháp cổ Trung hóa thì một trong số binh thư nổi danh của Việt Nam phải kể đến “Binh thư yếu lược”.

“Ngô Tiên Chúa cả phá quân Lưu Hoằng Tháo, Trần Hưng Đạo bắt sống Ô-mã-nhi, đều là ở sông Bạch Đằng và đều là những chiến công lừng lẫy nhất của nước ta. Danh tiếng các vị hào kiệt ấy đời đời còn mãi với ngàn thu sông núi.” Binh Thư Yếu Lược là một tác phẩm của Hưng Đạo Vương Trần Quốc Tuấn về nghệ thuật quân sự.

Và cùng rất nhiều các cuốn binh pháp và ứng dụng của binh pháp hay đang chờ bạn.

3. Ứng dụng binh pháp trong cuộc sống

Binh pháp được coi là cuốn sách gối đầu giường của rất nhiều thành phần trong xã hội, từ chính trị gia tới, tới chuyên gia trong các lĩnh vực thậm chí cả với những người làm công ăn lương bình thường. Một kho tàng kiến thức về dụng người, dụng hoàn cảnh để giúp cuộc sống suôn sẻ và thành công hơn.

Trong binh pháp của mình, Tôn Tử cho rằng chúng ta chỉ chắc chắn giành phần thắng trên chiến trường nếu chỉ cho binh lính tấn công vào những vị trí không được phòng thủ.

Trong cuộc sống cũng vậy, chúng ta chỉ có thể hình thành những thói quen tốt nếu đó là những thói quen bạn có thể duy trì. Việc tập trung hình thành thói quen khó duy trì sẽ khiến chúng ta khó có thể thay đổi để đáp ứng được, mang đến nhiều ảnh hưởng cho bản thân và thường không đạt được mục đích đề ra khiến bản thân nhụt chí.

Khi gặp khó khăn thì “chuồn” là thượng sách.

Theo quan điểm của Tôn Tử, một vị tướng tài giỏi là người biết tránh khi quân địch đang mạnh cả về lực lượng cũng như nhuệ khí nhưng sẽ tấn công tức thì khi quân địch rệu rã.

Trong cuộc sống cũng vậy, một người thông minh thì cần tránh những nơi có thể khuếch đại thói quen xấu. Thay vào đó, cần loại bỏ những thói quen này ngay khi có cơ hội.

Binh pháp còn được coi như giáo trình giải dạy kinh doanh tại nhiều quốc gia, học binh pháp là học mưu lược chiến đấu không chỉ trong kháng chiến mà còn môi trường cạnh tranh khốc liệt trong kinh doanh. Một nhà lãnh đạo giỏi cũng chính là một vị tướng tài, để xây dựng cho mình 1 đế chế kinh doanh thì cũng như 1 vị tướng lãnh binh đẩy lùi kẻ địch, tấn công chiếm đóng.

4. Kết luận

Binh pháp là bài học đắt giá, được đúc kết từ những vị cổ nhân tài ba, kiến thức uyên bác.

Binh pháp không chỉ dùng cho chiến đấu mà từ kiến thức nó đem lại, còn cho ra đời rất nhiều tựa sách nói đến ứng dụng của binh pháp trong rất nhiều các linh vực.

Người ta nói “Binh pháp Tôn Tử” là cuốn sách ai đọc vào cũng có được thu hoạch. Người làm quan đọc vào thì biết được thuật chính trị, tiến thoái chốn quan trường, kẻ làm giàu đọc vào thì biết quy luật thị trường, kinh doanh.

8 chiến thuật lợi hại nhất trong “Binh pháp Tôn Tử”, gồm những gì?

Người trí thức đọc để thấy cái hay trong câu chữ, văn phong, đến ngay người ít học đọc cuốn sách ấy cũng hiểu được thế nào là mưu lược, là nghệ thuật chiến tranh, binh chinh thiên hạ.

Không chỉ bó hẹp trong phạm vi là một cuốn binh thư phục vụ chiến tranh, “Binh pháp Tôn Tử” khiến người ta say mê hàng nghìn năm qua bởi những giá trị tiềm ẩn, khai phá mãi không hết. Dưới đây là 8 câu trích dẫn kinh điển nhất, cũng là 8 chiến thuật lợi hại nhất trong tác phẩm, có thể làm cẩm nang ứng xử tuyệt vời cho con người thời hiện đại.

1. Binh không có thế cố định, nước không có hình cố định, người biết dựa vào thay đổi tình hình địch mà giành chiến thắng thì gọi là thần vậy

Nguyên văn: Binh vô thường thế, thủy vô thường hình, năng nhân địch biến hóa nhi thủ thắng giả, vị chi thần (Tôn Tử binh pháp – Hư thực thiên).

Tôn Tử cho rằng, tình thế trên chiến trường thay đổi khôn lường, không nên câu nệ vào bất kỳ một hình thức tác chiến nào, cũng giống như nước vốn không có hình thái cố định, rót vào bình tròn thì nước hình tròn, vào bình vuông thì nước hình vuông.

Có thể căn cứ vào quân số định nhiều hay ít, trang bị tốt hay kém, sỹ khí cao hay thấp, tố chất của viên chỉ huy như thế nào, cung ứng quân nhu ra sao mà lựa chọn đối sách cơ động, linh hoạt, vậy mới có thể giành thắng lợi.

Mấy câu này, hẹp có thể dụng binh tất thắng, rộng có thể dùng để xét đoán sự việc, cân nhắc thời thế, tìm ra sách lược chu toàn nhất. Trong cuộc sống, kỳ thực nhiều khi tình thế còn nguy hiểm, gian nan hơn cả trên chiến địa. Người cơ trí, linh hoạt, chủ động ứng phó, không máy móc giáo điều, rập khuôn cách cũ mới có thể thành công.

2. Người biết lúc nào có thể đánh, lúc nào không thể đánh thì sẽ thắng

Nguyên văn: Tri khả dĩ chiến dữ bất khả dĩ chiến giả, thắng (Tôn tử binh pháp – Mưu công thiên)

Tướng lĩnh có thể xem xét thời, cân nhắc thế, biết địch biết ta, trong chiến tranh giỏi áp dụng các chiến thuật cơ động, linh hoạt, có thể đánh thắng được thì mới đánh, không thể đánh thắng được thì không đánh, không bị tình cảm chi phối, không hành động mù quáng, như vậy sẽ tự khắc sẽ đánh thắng.

Trong cuộc sống, người biết tiến biết lùi, biết nhanh biết chậm, hiểu rõ thực hư, xét việc rõ ràng, tỉnh táo minh bạch, không cố chấp bảo thủ, mới đương đầu được với những tình thế hiểm hóc; nguy khốn nhất, mới có thể định tâm vững vàng trước thử thách, phong ba.

3. Kẻ giỏi dùng binh, tránh nhuệ khí địch, đánh khi địch mỏi mệt

Nguyên văn: Thiện dụng binh giả, tị kỳ nhuệ khí, kích kỳ đọa quy (Tôn tử binh pháp – Quân tranh thiên)

Tướng lĩnh giỏi chỉ huy tác chiến, phải biết tránh nhuệ khí của địch, đợi đến khi kẻ địch sa sút, mệt mỏi thì mới tấn công. Về nguyên tắc, điều đó giống với sách lược “Tị thực tựu hư” (Tránh chỗ địch mạnh, tập trung binh lực, đánh chỗ sơ hở, binh lực mỏng).

Cả hai đều nói rõ rằng, khi ta và địch thế lực tương đương, có thể nhượng bộ tạm thời để bảo toàn nhuệ khí, làm cho địch mệt mỏi chán nản, làm giảm ưu thế của địch, đợi khi thời cơ chín muồi, thì đánh địch đòn chí mạng.

4. Đánh chỗ địch không phòng bị, đánh chỗ địch không ngờ tới

Nguyên văn: Công kỳ vô bị, xuất kỳ bất ý (Tôn Tử binh pháp – Kế thiên)

Nhân lúc kẻ địch không phòng bị mà tấn công, dùng phương thức kẻ địch không ngờ tới để tiến đánh. Tác chiến đánh địch, nên chọn nơi địch phòng bị mỏng nhất, lúc địch lơ là không để ý nhất. Khi địch không phòng bị, đột nhiên xuất kích, thì sẽ bất ngờ giành chiến thắng.

Cổ kim Đông Tây đã có rất nhiều trường hợp như vậy. Nhật Bản tập kích Trân Châu cảng thành công là một ví dụ. Hiện nay chiến thuật này đã áp dụng rộng rãi trong nhiều lĩnh vực khác.

5. Biết địch và biết mình, trăm trận bất bại. Không biết địch chỉ biết mình, một thắng một thua. Không biết địch cũng không biết mình, đánh đâu thua đó

Nguyên văn: Tri bỉ tri kỷ, bách chiến bất đãi; bất tri bỉ tri kỷ, nhất thắng nhất phụ; bất tri bỉ bất tri kỷ, mỗi chiến tất đãi (Tôn Tử binh pháp – Mưu công thiên)

Đây là một trong những câu nói kinh điển nhất, được nhiều người biết đến nhất trong “Binh pháp Tôn Tử”. Khi đã hiểu rõ điểm mạnh, điểm yếu quân địch cũng như quân mình thì trăm trận trăm thắng, mãi mãi bất bại.

Đây là nguyên tắc chiến tranh nổi tiếng Đông Tây. Khi lâm chiến ắt phải hiểu rõ so sánh tương quan lực lượng giữa ta và đối phương, lấy cái mạnh của mình đánh cái yếu của địch. Khi chắc thắng thì đánh, không chắc thì không đánh.

Dựa theo tình hình quân địch thay đổi mà lựa chọn phương thức thích hợp nhất, thời cơ thích hợp nhất để tấn công. Vì vậy, tự nhiên sẽ đánh đâu thắng đó. Đồng thời nguyên tắc này vượt xa khỏi phạm vi chiến tranh, nó thích hợp áp dụng với tất cả các công việc khác.

Trong các lĩnh vực khác, việc “biết mình biết người” cũng vô cùng quan trọng. Khi đã hiểu rõ đối phương, đặc biệt hiểu rõ mình, thì mưu kế sáng tỏ, sách lược cũng rõ ràng. Không biết người, chỉ biết mình thì hoá thành tự phụ, biết người mà không biết mình lại hoá thành tự ti, chẳng biết người cũng chẳng biết mình thì chính là ngu tối vậy.

6. Phép dụng binh, hơn 10 lần thì bao vây, hơn 5 lần thì đánh, hơn 2 lần thì chia nhỏ ra đánh, ngang nhau thì có thể đánh, ít hơn thì có thể chạy trốn, không bằng thì có thể tránh

Nguyên văn: Dụng binh chi pháp, thập tắc vi chi, ngũ tắc công chi, bội tắc phân chi, địch tắc năng chiến chi, thiểu tắc năng đào chi, bất nhược tắc năng tị chi (Tôn Tử binh pháp – Mưu công thiên)

Phép dụng binh căn bản là căn cứ vào tình hình ta và địch mạnh yếu khác nhau mà lựa chọn phương châm khác nhau. Khi ta mạnh địch yếu thì tập trung ưu thế binh lực, bao vây, tấn công, tiêu diệt địch. Khi ta và địch xấp xỉ nhau, nên tìm cách phân tán lực lượng địch, tấn công quyết đoán, đánh bại địch.

Khi địch mạnh ta yếu, thì tránh giao chiến, có thể chạy được thì chạy, lựa chọn chiến thuật cơ động linh hoạt. Nếu không, hoặc là ngồi để tuột mất thời cơ, hoặc là mạo hiểm giao chiến, dẫn đến thất bại. Là nguyên tắc trong chiến tranh, câu này đến nay vẫn còn nguyên giá trị học tập theo.

Trước tình thế khó khăn, gian nan, khi bị đặt vào nơi hiểm địa, sống chết gang tấc cần phải tỉnh táo đánh giá tình hình, có thể tiến được thì tiến, nên lùi thì hãy lùi. “Địch” mà binh pháp nói cũng chính là thử thách khó khăn, chướng ngại cản đường người ta. Nếu có thể vượt qua thì ráng sức, nếu không vượt qua được thì tạm hoà hoãn, chờ thời, ấy cũng là biết rõ tình thế, liệu sức mình vậy.

7. Đưa vào nơi mất để mà còn, rơi vào chỗ chết để mà sống

Nguyên văn: Đầu chi vong địa nhiên hậu tồn, hạm chi tử địa nhi hậu sinh (Tôn Tử binh pháp – Cửu địa thiên)

Đưa quân vào chỗ chắc chắn chết, vào tình cảnh tuyệt vọng, thì trái lại có thể chuyển nguy thành an, giữ lại được, giành chiến thắng. Đây cũng là một phương pháp thần kì để giành chiến thắng.

Khi gặp tình huống nguy cấp, khi đã chỗ hiểm không còn đường rút, có thể đưa quân đến ranh giới sống chết, quân sĩ như con tốt sang sông, chỉ có thể tiến chứ không thể lùi. Để tìm được sinh tồn của bản thân, tất sẽ liều chết chiến đấu, như vậy trái lại có thể chuyển bại thành thắng.

Đây là chiến thuật là Hàn Tín đã sử dụng năm xưa để đánh bại 20 vạn quân Triệu trong trận Bối Thuỷ. Khi ấy, Hàn Tín chỉ có vỏn vẹn 3 vạn quân mã, lại phải chinh chiến xa nhà, hiện đã vượt sông, khó thể lùi lại.

Hàn Tín bày trận “bối thuỷ” (quay lưng ra sông), thách đánh quân Triệu, sau đó giả thua, toàn quân rút về bờ sông. Khi đến bờ sông, rơi vào đường cùng, quân sĩ hăng hái, chiến đấu liều chết. Đánh nhau nửa ngày, Quân Triệu dù đông vẫn không sao thắng được, bèn rút lui về.

Trước đó, Hàn Tín đã mật sai 2 nghìn quân kỵ lẻn đến trại Triệu, đổi hết cờ xí thành cờ quân Hán. Quân Triệu về trại, tưởng trại đã mất, tinh thần hoảng loạn, lòng quân hoang mang, không đánh tự vỡ.

Khi ấy, Hàn Tín hợp binh, hai mặt giáp công, quân Triệu đại bại, 20 vạn quân như ong vỡ tổ. Đó là trận chiến lưu danh tên tuổi Hàn Tín vào lịch sử, là ví dụ kinh điển nhất cho chiến thuật “Đưa vào nơi mất để còn, rơi vào chỗ chết để sống“.

8. Trăm trận trăm thắng, không phải là tướng giỏi nhất trong những tướng giỏi. Không đánh mà khuất phục được địch, đó mới là tướng giỏi nhất trong những tướng giỏi.

Bách chiến bách thắng, phi thiện chi thiện giả dã; bất chiến nhi khuất nhân chi binh, thiện chi thiện giả dã (Tôn Tử binh pháp – Mưu công)

Câu này phản ánh nội dung quan trọng nhất trong quan niệm chiến tranh của Tôn Vũ. Ông cho rằng, mục đích của chiến tranh là “có thể giữ mình không tổn hại mà toàn thắng”.

Trăm trận trăm thắng thực ra đã rất khó làm được, cho dù toàn thắng đi chăng nữa, giết địch 1 vạn thì mình cũng phải mất 3 nghìn, chịu tổn thất rất lớn. Nếu có thể vận dụng mưu lược và các biện pháp ngoại giao giành thắng lợi, tức là “Không đánh mà khuất phục quân địch” mới là thượng sách.

Do đó ông nói: “Đánh địch tốt nhất là đánh bằng mưu kế, tiếp đến là đánh bằng ngoại giao, kế tiếp là đánh vào quân địch, thấp nhất là đánh vào thành trì địch“. (Thượng binh phạt mưu, kỳ thứ phạt giao, kỳ thứ phạt binh, kỳ thứ công thành).

Dù là một binh gia nổi tiếng, sáng tác nên bộ kinh điển về binh pháp nhưng Tôn Vũ thực chất không phải là người cuồng tín chiến tranh. Ông trái lại chỉ coi chiến tranh là biện pháp hạ sách nhất, động binh là chiến lược bất đắc dĩ phải dùng.

Binh chinh thiên hạ chỉ là một loại phương tiện chứ không phải mục đích. Trái lại, an dân, yên định xã tắc mới chính là mục đích cao cả nhất của chiến tranh.

Cũng như vậy, đấu tranh, giành giật không phải là phương tiện chủ đạo để duy trì sự sống. Nhiều người cho rằng cuộc sống này là một cuộc đấu tranh sinh tồn, mạnh được yếu thua, cá lớn nuốt cá bé.

Thử suy nghĩ một chút, nếu xã hội loài người chỉ toàn là tranh đấu hơn thua như thế chẳng phải cũng chẳng khác là mấy so với thế giới của động vật sao?

Con người sinh ra là có thiện tính, vốn đã mang sẵn trong mình những điều nhân nghĩa, thuần thiện. Quan hệ giữa người với người không phải xây dựng nên từ những cuộc chiến tranh mà chính từ sự bao dung, nhân ái, không phải từ gươm đao mà là từ những bông hồng, không phải từ khói lửa mà là từ những cánh chim bồ câu hoà bình.

Nguyệt Hoà

st